Rusteloosheid is meer dan "niet stil kunnen zitten"
Bij volwassenen met ADHD ziet rusteloosheid er vaak anders uit dan het hyperactieve kind dat rond rent in de klas. Het kan zich uiten als:
- •Fysieke rusteloosheid — wiebelen, tikken, friemelen, niet lang op dezelfde plek kunnen blijven
- •Innerlijke rusteloosheid — een gevoel van onrust vanbinnen, alsof je steeds iets moet doen
- •Mentale rusteloosheid — racende gedachten, van onderwerp naar onderwerp springen, moeite met het "stilzetten" van je geest
- •Moeite met ontspannen — schuldgevoel of ongemak als je probeert te rusten
- •Altijd "aan" staan — van de ene activiteit naar de andere springen zonder pauze
Waarom ADHD-rusteloosheid optreedt
Rusteloosheid is niet willekeurig—het is je brein dat probeert te reguleren:
Alertheidsregulatie
Het ADHD-brein heeft moeite met het handhaven van optimale alertheid. Beweging en friemelen helpen het brein "wakker" te blijven en gefocust te zijn.
Dopaminetekort
Beweging en activiteit verhogen dopamine. Rusteloosheid is deels je brein dat zichzelf stimuleert om het dopamineniveau op te krikken.
Sensorische verwerking
Veel mensen met ADHD hebben extra sensorische input nodig om comfortabel te zijn. Friemelen biedt die input.
Dit begrijpen verschuift het perspectief: friemelen en bewegen zijn geen slechte gewoonten—het zijn zelfregulatiemechanismen.
Strategieën voor het omgaan met rusteloosheid
🏋️ Regelmatige beweging
Lichaamsbeweging is een van de krachtigste hulpmiddelen voor ADHD-rusteloosheid. Het verhoogt dopamine, vermindert overtollige energie en verbetert focus. Zelfs een korte wandeling kan helpen.
🤲 Fidget tools gebruiken
Gebruik fidget spinners, stressballen, putty of stille fidget tools tijdens vergaderingen of werk. Deze bieden de sensorische input die je brein nodig heeft zonder anderen te storen.
🧘 Bewegingspauzes inbouwen
Plan regelmatige pauzes om te bewegen in je dag. Sta op, loop rond, stretch. Probeer een sta-bureau of wiebel de hele dag door. Weersta de drang om het te onderdrukken.
🎵 Achtergrondstimulatie
Sommige mensen met ADHD werken beter met achtergrondmuziek, witte ruis of omgevingsgeluiden. Dit biedt het juiste niveau van stimulatie om rusteloos zoeken naar stimulatie te verminderen.
Veelgestelde vragen
Verandert ADHD-rusteloosheid met de leeftijd?
Ja. De zichtbare hyperactiviteit neemt vaak af bij volwassenen, maar wordt vervangen door innerlijke rusteloosheid—racende gedachten, moeite met ontspannen, het gevoel altijd "aan" te moeten staan. Dit is waarom ADHD bij volwassenen vaak gemist wordt.
Is friemelen slecht?
Nee! Onderzoek toont aan dat friemelen mensen met ADHD daadwerkelijk kan helpen zich beter te concentreren. Het biedt de sensorische stimulatie die de hersenen nodig hebben om alert te blijven. In plaats van friemelen te stoppen, zoek naar manieren die niet storend zijn voor anderen.
Waarom kan ik niet ontspannen, zelfs als ik moe ben?
Dit is een veelvoorkomende ADHD-ervaring. Het brein heeft moeite met het reguleren van alertheid, wat kan leiden tot het gevoel "moe maar opgefokt" te zijn. Strategieën die kunnen helpen zijn ontspanningsroutines, progressieve spierontspanning en het begrenzen van schermtijd voor het slapengaan.