Niespokojnosc to wiecej niz „nie moge usiedziec spokojnie"
U doroslych z ADHD niespokojnosc czesto wyglada inaczej niz u hiperaktywnego dziecka biegajacego po klasie. Moze przejawiac sie jako:
- •Fizyczna niespokojnosc — kiwanie sie, stukanie, wiercenie, niezdolnosc do pozostania w jednym miejscu
- •Wewnetrzna niespokojnosc — uczucie niepokoju wewnatrz, jakby ciagle trzeba bylo cos robic
- •Mentalna niespokojnosc — goniatwa mysli, skakanie z tematu na temat, trudnosc z „zatrzymaniem" umyslu
- •Trudnosc z relaksem — poczucie winy lub dyskomfort podczas proby odpoczynku
- •Ciagly tryb „na chodzie" — przeskakiwanie z jednej aktywnosci na druga bez przerwy
Dlaczego niespokojnosc w ADHD wystepuje
Niespokojnosc nie jest przypadkowa — to Twoj mozg probujacy sie regulowac:
Regulacja czujnosci
Mozg z ADHD ma trudnosci z utrzymaniem optymalnej czujnosci. Ruch i wiercenie sie pomagaja mozgowi pozostac „przebudzonym" i skupionym.
Niedobor dopaminy
Ruch i aktywnosc podnosza poziom dopaminy. Niespokojnosc jest czesciowo sposobem mozgu na samostymulacje w celu podniesienia poziomu dopaminy.
Przetwarzanie sensoryczne
Wiele osob z ADHD potrzebuje dodatkowych bodzco sensorycznych, aby czuc sie komfortowo. Wiercenie sie dostarcza takich bodzco.
Zrozumienie tego zmienia perspektywe: wiercenie i ruch to nie zle nawyki — to mechanizmy samoregulacji.
Strategie radzenia sobie z niespokojnoscia
🏋️ Regularna aktywnosc fizyczna
Aktywnosc fizyczna jest jednym z najpotezniejszych narzedzi dla niespokojnosci w ADHD. Podnosi dopamine, redukuje nadmierna energie i poprawia skupienie. Nawet krotki spacer moze pomoc.
🤲 Uzywanie fidget toys
Uzywaj fidget spinnerow, pilek antystresowych, plasteliny lub cichych zabawek fidget podczas spotkan lub pracy. Zapewniaja one bodzce sensoryczne, ktorych Twoj mozg potrzebuje, nie przeszkadzajac innym.
🧘 Wbudowanie przerw na ruch
Zaplanuj regularne przerwy na ruch w ciagu dnia. Wstan, przejdz sie, rozciagnij. Wyprobuj biurko stojace lub kiwaj sie przez caly dzien. Nie opieraj sie potrzebie ruchu.
🎵 Stymulacja w tle
Niektorzy z ADHD pracuja lepiej z muzyka w tle, bialym szumem lub dzwiekami otoczenia. Zapewnia to odpowiedni poziom stymulacji, redukujac niespokojne poszukiwanie bodzco.
Czesto zadawane pytania
Czy niespokojnosc w ADHD zmienia sie z wiekiem?
Tak. Widoczna hiperaktywnosc czesto maleje u doroslych, ale zostaje zastapiona wewnetrzna niespokojnoscia — goniatwa mysli, trudnoscia z relaksem, poczuciem, ze trzeba byc ciagle „na chodzie". Dlatego ADHD u doroslych jest czesto pomijane.
Czy wiercenie sie jest zle?
Nie! Badania pokazuja, ze wiercenie sie moze faktycznie pomoc osobom z ADHD lepiej sie koncentrowac. Zapewnia stymulacje sensoryczna, ktorej mozg potrzebuje, aby pozostac czujnym. Zamiast powstrzymywac wiercenie, szukaj sposobow, ktore nie przeszkadzaja innym.
Dlaczego nie moge sie zrelaksowac, nawet gdy jestem zmeczony/a?
To czeste doswiadczenie w ADHD. Mozg ma trudnosci z regulacja czujnosci, co moze prowadzic do uczucia „zmeczony, ale nakrecony". Strategie, ktore moga pomoc, to rutyny relaksacyjne, progresywna relaksacja miesni i ograniczenie czasu przed ekranem przed snem.