Waarom ADHD bij vrouwen wordt gemist
Er zijn meerdere redenen waarom ADHD bij vrouwen zo vaak over het hoofd wordt gezien:
- •Ander profiel — vrouwen zijn vaker overwegend onoplettend, wat minder opvalt dan hyperactiviteit
- •Maskering — meisjes leren al jong hun symptomen te verbergen om aan sociale verwachtingen te voldoen
- •Internalisering — in plaats van gedragsproblemen ontwikkelen vrouwen angst, depressie en laag zelfbeeld
- •Compensatie — hogere inspanning om bij te houden wat anderen vanzelf lijken te kunnen
- •Diagnostische bias — de meeste onderzoeken en criteria zijn gebaseerd op studies met jongens
Tekenen van ADHD bij vrouwen
ADHD bij vrouwen kan er heel anders uitzien dan het stereotype beeld:
- •Dagdromen — afwezig zijn, niet "storend" maar wel niet aanwezig
- •Overweldiging — je overweldigd voelen door dagelijkse taken die anderen makkelijk lijken te vinden
- •Emotionele intensiteit — sterkere emoties, gevoeliger voor kritiek
- •Perfectionisme — overcompensatie voor het gevoel "niet goed genoeg" te zijn
- •Sociale uitputting — veel energie besteden aan het bijhouden van sociale interacties
- •Chronische stress — constant het gevoel dat je harder moet werken dan iedereen
Hormonen en ADHD
Hormonen spelen een unieke rol bij ADHD bij vrouwen:
Menstruatiecyclus
ADHD-symptomen kunnen verergeren in de week voor en tijdens de menstruatie, wanneer oestrogeen (dat dopamine beïnvloedt) daalt
Zwangerschap & postpartum
Hormonale veranderingen tijdens en na zwangerschap kunnen ADHD-symptomen sterk beïnvloeden
Overgang
Dalende oestrogeenspiegels tijdens de overgang kunnen ADHD-symptomen verergeren. Veel vrouwen worden pas op deze leeftijd gediagnosticeerd
De prijs van maskeren
Jarenlang compenseren en maskeren heeft een prijs:
- •Burn-out — de constante inspanning om bij te houden leidt uiteindelijk tot uitputting
- •Angst & depressie — vaak het gevolg van ongediagnosticeerde ADHD, niet de oorzaak
- •Laag zelfbeeld — jaren van "waarom kan ik dit niet zoals anderen?" vreet aan je zelfvertrouwen
- •Relatieproblemen — vergeetachtigheid en emotionele intensiteit beïnvloeden relaties
Veelgestelde vragen
Kan ik ADHD hebben als ik niet hyperactief ben?
Absoluut. Het overwegend onoplettende subtype van ADHD (voorheen ADD) omvat geen significante hyperactiviteit. Veel vrouwen met dit type hebben moeite met aandacht, organisatie en het voltooien van taken zonder de zichtbare rusteloosheid. De "hyperactiviteit" kan ook intern zijn—racende gedachten in plaats van rennende benen.
Waarom word ik nu pas gediagnosticeerd als volwassen vrouw?
Late diagnose is heel gebruikelijk bij vrouwen. Veel vrouwen worden pas gediagnosticeerd in hun 30s, 40s of later. Dit komt vaak doordat compensatiestrategieën die op school werkten, instorten onder de toenemende eisen van het volwassen leven—carrière, huishouden, ouderschap, relaties.
Is mijn angst misschien eigenlijk ADHD?
Het is mogelijk. Veel vrouwen worden eerst gediagnosticeerd met angst of depressie, terwijl de onderliggende oorzaak ADHD is. De constante stress van leven met ongediagnosticeerde ADHD kan angst veroorzaken. Als je angstbehandeling niet volledig lijkt te werken, is het de moeite waard om ADHD te laten onderzoeken.